Әлемдегі ғылым

Бас биті адамзат тарихының бірегей куәгері

16.11.2023

645



Адам биті Pediculus humanus – мыңдаған жылдар бойы адамдармен бірге келе жатқан қансорғыш эктопаразит. Бұл паразит пен адам арасындағы тығыз қарым-қатынасты ескере отырып, адам биттерін зерттеу басқа биологиялық деректерді пайдалануда қол жеткізу мүмкін болмаған адам эволюциясының аспектілерін анықтауға мүмкіндік беруі ықтимал.  

АҚШ, Мексика және Аргентина ғалымдары еуропалық және американдық биттердің еуропаның Американы отарлау кезімен генетикалық байланысы бар екенін растайтын зерттеуді жариялады.

Зерттеушілер бит адамның ДНҚ-сында немесе археологиялық дәлелдемелерде жазылмаған ежелгі қарым-қатынастарға анықтама бере алады деп санайды. 

Зерттеу барысында ғалымдар ядролық микросателлиттік локустарды және аналық митохондриялық ДНҚ тізбегін пайдалана отырып, әлемнің 25 географиялық жерінен 274 адам битіндегі генетикалық вариацияны талдады. Ядролық генетикалық әртүрлілікті талдау екі бөлек генетикалық I және II кластердің болатынын анықтады. Олар сәйкесінше Ia-Ib және IIa-IIb ішкі кластерге бөлінеді. Бұл үлгілердің ішінде ең көп таралған екі митохондриялық бит гаплотоптарының болуы анықталған: I және II ядролық кластерлерде табылған А және В. Американың отарлау тарихын көрсететін ядролық қоспалардың дәлелі сирек (12%) және Жаңа әлемде басым болды. 

Бұл нәтижелер cI және cII арасындағы қоспаның жақында болғанын көрсететін параметрлер мен модельдерді анықтау үшін хост пен паразит деректерін пайдаланып құрастырылған жаңа DIABC модельдеулерімен расталды. Осы үлгі де екі ядролық генетикалық кластерлер арасындағы репродуктивті кедергінің нәтижесі болуы мүмкін. Бұл адам паразиті туралы жаңа эволюциялық таным болуымен қатар, зерттеу басқа хост-паразиттер жүйелерін талдаудың жаңа әдістерін жасауға көмектесуі мүмкін. 
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0293409   

«« | »»
Соңғы жаңалықтар