Кең шикізат базасының болуына қарамастан, Қазақстан аумағында құрамында титан бар өнімдердің жалғыз өндірушісі – «Өскемен Титаномагний комбинаты» АҚ («УК ТМК» АҚ). Ол шетелдік тұтынушылар үшін губка тәрізді титан (аэроғарыш саласы үшін маңызды материал) және титан қорытпаларын өндірумен айналысады. Алайда, титан оксидінің төмен мөлшері және отандық ильменит концентраттарында қоспалардың болуы оларды жоғары сапалы титан бар өнімдерді алуға жарамсыз етеді. Нәтижесінде «ҚК ТМК» АҚ осы материалдарды, кейде тіпті жоғары титанды қожды шетелден (Украина, Канада) сатып алуға мәжбүр болады. Бұл дайын өнімнің (губка тәрізді титан, титан ақ, қорытпалар және басқалар) құнын едәуір арттырады, сондай-ақ жалпы отандық шикізатты пайдалануға теріс әсер етеді. 

Жүргізілген зерттеулер шеңберінде отандық кен орындарында өндірілген ильменит концентраттарынан құрамында 80%-дан астам TiO2 бар жоғары сапалы титан қожын электр доғалы кенді-термиялық пеште карботермиялық әдіспен алу үшін жаңа технологияны әзірлеу жоспарлануда. Бұл технологияның бірегейлігі – титан қожын өндіру үшін ильменит концентраттарын қолдану оларды байытудың қосымша және қымбат кезеңдерін қажет етпейді. Оның орнына, әзірленіп жатқан технологияда қожды балқыту процесінде флюс (сұйылтатын) қоспаларды қолдану ұсынылады, бұл қоспа элементтерін ілеспе легирленген металға аударуға мүмкіндік береді. 

Әзірленіп жатқан технологияны нақты өндірістік жағдайларда іске асыру тау-кен металлургия кешенінің алдында тұрған бірқатар проблемаларды шешуді қамтамасыз етеді. Ең алдымен, бұл жергілікті ильменит концентраттарын пайдалану және әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнім өндіру жолымен импортты алмастыру деңгейін арттыру және құрамында титан бар өнімдер мен Қазақстан Республикасының аумағында өндірілетін бұйымдар ассортиментін кеңейту. 

Сонымен бірге жаңа технологиядан алынған бай титан қожы губка тәрізді титан мен титан ақтығын өндіруге арналған тікелей мақсатынан басқа, жоғары пайыздық ферротитан маркаларын өндіруде титан көзі ретінде пайдаланылуы мүмкін. Сондай-ақ, отандық шикізатты пайдалану өндірістік процестерге кеңінен қолдануға жарамсыз кендер мен концентраттарды тарту есебінен неғұрлым кешенді және үнемді болады. Титан қожын балқыту кезінде ілеспе легирленген металды болат өндірісінде қолдануға болады, бұл сонымен қатар әзірленіп жатқан технологияның күрделілігін көрсетеді. 

Ғылыми жоба: AP27511881 «Отандық ильменит шикізатынан сапалы титан құрамды қож алудың инновациялық технологиясын зерттеу және әзірлеу»

Жетекшісі: Қуатбай Ербол Қуатбайұлы