Қазақстан ғылымы

Рентген суреттерін анығырақ түсіруге мүмкіндік беретін жаңа технология

02.11.2026

6

Ғалымдар рентген суреттерін түсіру сапасын жақсартуға мүмкіндік беретін жаңа технология әзірледі. Ол детекторға түсетін жарық мөлшерін 4,64 есе арттыра алады. Зерттеуді Чунцин университеті, Электроника технологиялары тобына қарасты 26-институт (Қытай) пен Стивенс технологиялық институтының (АҚШ) мамандары бірлесіп жүргізген.

Рентген аппараттарында қолданылатын сцинтилляторлар жоғары энергиялы рентген сәулесін көзге көрінетін жарыққа айналдырады. Алайда материалдың ішіндегі жарықтың едәуір бөлігі сыртқа шыға алмай, оның ішінде қалып қояды. Соның салдарынан детектор қабылдайтын сигнал әлсіреп, сурет сапасы төмендейді.

Бұл мәселені шешу үшін зерттеушілер сцинтиллятордың бетіне фотондық кристалл деп аталатын наноқұрылымды қабат орналастырған. Ол жарықтың таралу бағытын өзгертіп, бұрын материал ішінде тұтылып қалған фотондардың сыртқа шығуына көмектеседі.

Жаңа құрылымды жасау үшін ғалымдар Марангони эффектісін пайдаланған. Бұл – сұйықтықтың беттік керілу айырмашылығына байланысты қозғалу құбылысы. Этанол мен суды біріктіру арқылы зерттеушілер полистиролдың нанобөлшектерін реттелген қабатқа жинақтаған. Кейін оны диаметрі 25 миллиметр болатын сцинтиллятор бетіне көшірген.

Тәжірибе нәтижесінде құрылғының орташа жарық шығару көрсеткіші 4,64 есе артқан. Сонымен қатар сигнал мен шу арақатынасы 13 децибелге жақсарған. Ең маңыздысы – суреттің кеңістіктік ажыратымдылығы 25 микрометрден жоғары дәлдік деңгейінде сақталған.

Зерттеушілердің айтуынша, бұл технология медицинада рентгендік зерттеулер кезінде сәулелену дозасын азайтуға, қауіпсіздік жүйелерінде жүкті тексеруге және өнеркәсіптік бөлшектерді егжей-тегжейлі бақылауға мүмкіндік беруі мүмкін.

Зерттеу нәтижелері Opto-Electronic Advances ғылыми журналында жарияланған. Дегенмен технологияны кеңінен қолдану үшін наноқұрылымдағы ақауларды азайтып, оны басқа сцинтиллятор материалдарына бейімдеу қажет.

Дереккөз: https://scitechdaily.com/new-x-ray-technology-captures-4-6-times-more-light-without-losing-sharpness/
Фото: Istock

«« | »»
Соңғы жаңалықтар