Қазіргі таңда құрылыс саласында жеке қорғаныс құралдарын (ЖҚҚ), атап айтқанда қорғаныш каскалары мен көзілдіріктерді пайдалану бойынша талаптар болғанымен, дәстүрлі бақылау әдістері олардың толық сақталуын қамтамасыз ете алмайды. Соның салдарынан өндірістік жарақаттар мен қауіпсіздік талаптарының бұзылу жағдайлары әлі де жиі кездеседі. Зерттеулер көрсеткендей, құрылыс компанияларының басым бөлігі жұмысшылардың қауіпсіздік талаптарын тұрақты бақылауда ұстауда қиындықтарға тап болады. Бұл мәселені шешу үшін компьютерлік көру технологиялары, интеллектуалды мониторинг жүйелері және бақылау процестерін автоматтандыруға мүмкіндік беретін дрондар сияқты заманауи технологияларды енгізу қажет. 

Зерттеу аясында машиналық оқыту алгоритмдері мен компьютерлік көру технологияларына негізделген жүйе әзірленеді. Бұл жүйе қызметкерлердің тұлғаларын автоматты түрде тануға, олардың жеке қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етілуін бақылауға және жалпы жағдайын бағалауға мүмкіндік береді. Жүйе қауіпсіздік талаптарының бұзылуын, оның ішінде каска мен қорғаныш көзілдірігінің болмауын анықтауға, сондай-ақ алкоголь деңгейін бақылауға арналған модульдерді қамтиды. Нәтижесінде құрылыс алаңдарындағы қауіпсіздік деңгейі артып, мемлекеттік және салалық нормативтік талаптардың сақталуы жақсарады деп күтіледі. 

Ағымдағы кезеңде құрылыс алаңдарындағы қазіргі жағдайға қатысты деректер жиналды, қолданыстағы қауіпсіздік және мониторинг жүйелері талданды, сондай-ақ интеграцияланған жүйені әзірлеу үшін қажетті технологиялар мен жабдықтар анықталды. Әдебиеттерге шолу жасалып, қазіргі жағдай зерттелді, қолданыстағы стандарттар мен ұсынылатын әдістемелер қаралды. Сонымен қатар, жүйенің архитектурасы модельденіп, оның компоненттерінің схемасы әзірленді, бұл функционалдық модульдерді әрі қарай дамыту және құрылыс объектілерінде автоматтандырылған қауіпсіздік бақылауын енгізуге арналған инновациялық кешенді тәсілді қалыптастыруға мүмкіндік берді.

Әзірленетін жүйенің практикалық маңыздылығы оның коммерцияландыруға және түрлі өндірістік салаларда қолдануға дайын болуымен сипатталады. Платформаны тек құрылыс алаңдарында ғана емес, сондай-ақ тау-кен өндіру және мұнай-газ өнеркәсібі сияқты еңбек қауіпсіздігі аса маңызды салаларда да бейімдеп пайдалануға болады. Жобаны табысты іске асыру медициналық қызмет көрсету мен сақтандыру шығындарын азайтып, кәсіпорындардың экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. 

Жоба нәтижелері Қазақстанның ғылыми ұйымдарының ғылыми-техникалық әлеуеті мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға елеулі үлес қоса алады. Қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау жүйелеріне заманауи технологияларды енгізу еңбек қауіпсіздігі саласындағы мамандардың біліктілігін арттырып қана қоймай, ақпараттық технологиялар мен автоматтандыру салаларында жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл ғылыми мекемелер мен құрылыс компаниялары арасындағы ынтымақтастықты нығайтып, білім мен ресурстар алмасуды дамытуға мүмкіндік береді. 

Ғылыми жоба: AP26198207 «Құрылыс алаңдарында дрондарды пайдалану арқылы бетәлпетті тану, жеке қорғаныс құралдарын тексеру және алкоголь деңгейін мониторингтеу үшін интеграцияланған қауіпсіздік жүйесі»

Жетекшісі: Омаров Абдулла Рахметұлы, «Құрылыс» кафедрасының аға оқытушысы