1832 жылы жұмыртқадан шыққан Джонатанның жасы қазір шамамен 194-те. Ол соңғы 144 жыл бойы Атлант мұхитының оңтүстігіндегі Ұлыбританияның теңіз асып жатқан аумағы — Әулие Елена аралында өмір сүріп келеді. Тасбақа 1882 жылы губернаторға Сейшель аралдарынан сыйлық ретінде әкелінген. 

Джонатанның ұзақ өмір сүруінің биологиялық себептерін анықтау үшін АҚШ-тағы қартаю мәселесін зерттейтін коммерциялық емес Kallel ұйымының жетекшілігімен ғалымдар тобы оның ДНҚ-сын және гендердің белсенділігін реттейтін механизмдерді зерттеді. Science Advances ғылыми журналында 2026 жылғы 7 қазанда жарияланған бұл зерттеу алып тасбақаның эпигеномын, яғни гендердің қосылып-өшірілуін реттейтін молекулалық жүйені зерттеген алғашқы жұмыс болды.

Әдетте эпигеномдағы реттеуші механизмдер уақыт өте өзгеріп, қартаю үдерісіне ықпал етеді. Алайда ғалымдар Джонатанның эпигеномын жасырақ Альдабра алып тасбақаларымен салыстырғанда, ДНҚ-ны қалпына келтіру мен зат алмасуды басқаратын механизмдердің ұқсас екенін анықтады.

Кембридж университетінің Питерхаус колледжінен зерттеуге қатысқан доктор Джастин Герлахтың айтуынша, Джонатанның энергия өндіру мен ДНҚ-ны қалпына келтіруге қатысатын гендерін реттейтін механизмдер екі ғасырға жуық уақыт бойы таңғаларлық тұрақтылық сақтаған. Сонымен қатар зерттеушілер Джонатанның геномынан қартаюдың әдеттегі әсерлерін азайтуға ықпал етуі мүмкін 287 ерекше ген нұсқасын анықтады. Олар зақымданған ДНҚ-ны қалпына келтіру, қабынуды азайту, инсулин деңгейін реттеу және қатерлі ісіктің дамуын тежеу сияқты үдерістерге қатысады.

ДНҚ мен эпигеномды зерттеу нәтижелері Джонатанның ұзақ өмір сүруі ағзаны қорғайтын генетикалық ерекшеліктермен және маңызды гендердің белсенділігін реттеу жүйесінің тұрақтылығымен байланысты болуы мүмкін екенін көрсетеді.

«Біздің мақсатымыз — эволюция барысында қалыптасқан осы ерекшеліктерді тәжірибеде қолдануға болатын, қарапайым адамдар үшін қолжетімді әрі бағасы қолайлы емдеу тәсілдеріне айналдыру. Қартаю — біз тап болатын созылмалы аурулардың барлығына дерлік әсер ететін негізгі қауіп факторларының бірі. Қайырымдылық ұйымдарының қолдауы арқылы ұзақ өмір сүруге бағытталған медициналық көмекті көпшілікке қолжетімді етуді көздейміз», — деді Kallel ұйымының негізін қалаушы әрі зерттеудің жетекші авторы Стивен Кларк.

Ғалымдар Джонатанның генетикалық ерекшеліктерін тереңірек зерттеу қартаюдың молекулалық механизмдерін түсінуге және болашақта адам денсаулығын сақтауға бағытталған жаңа тәсілдерді әзірлеуге көмектеседі деп үміттенеді. Алайда тасбақадан алынған нәтижелерді адамды емдеу кезінде қолдану мүмкіндігін анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет.