Қазақстан ғылымы

Мал шаруашылығына арналған дәрілік қоспалар әзірленді

11.09.2026

1

С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің ғалымдары жайылымдық мал шаруашылығындағы паразиттерге қарсы фитобиотиктермен байытылған азықтық дәрілік қоспалар әзірледі. 

Бүгінде гельминтоздар жануарлар ауруларының ішінде жетекші орын алады және Солтүстік және Орталық Қазақстан аумағындағы экстенсивті мал шаруашылығына елеулі экономикалық залал келтіріп жатыр. Олар – ет және сүт өнімдерін өндіру көлемін арттыруға елеулі түрде кедергі келтіретін фактор. Осыған байланысты фитобиотиктер мен пробиотиктерді қамтитын паразиттерге қарсы жаңа дәрілік формаларды және оларды өңдеу технологияларын әзірлеу мен енгізу қазіргі заманның өзекті мәселесі болып отыр.

Жоба барысында Орталық және Солтүстік Қазақстандағы көшпелі мал шаруашылығында ішек гельминтоздарымен зақымдану деңгейі зерттелді, елдің көшпелі мал шаруашылығы жағдайында жылқы, қой және ірі қара малдағы ішек паразитоздары қоздырғыштарының популяциялық динамикасының заңдылықтары анықталды. Сондай-ақ фитобиотиктер мен пробиотиктер қосылған паразиттерге қарсы азықтық-дәрілік қоспалардың (АДҚ) уыттылығы, эмбриоуыттылығы және тератогендік қасиеттері еркін-топтық азықтандыру жағдайында зерттелді. 

Зерттеу нәтижесінде мал шаруашылығы үшін ветеринариялық нарықта бәсекеге қабілетті жаңа паразиттерге қарсы азықтық препараттар әзірленіп, көшпелі мал шаруашылығы жағдайында гельминтоздарды бақылаудың тиімді технологиялары енгізілді. Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Қарағанды облыстары үшін елді мекендер деңгейінде егжей-тегжейленген ГАЖ-карталар әзірленді. Карталарда гельминтоздар бойынша эпизоотиялық жағдайды аудандастыру жүргізіліп, жоғары инвазия ошақтарының кеңістіктік таралуы көрнекі түрде бейнеленді.

Бұдан бөлек, фитобиотиктер мен пробиотиктер қосылған паразиттерге қарсы азықтық-дәрілік қоспалар меншік нысаны әртүрлі үш шаруашылықта сынақтан өткізіліп, өндіріске енгізілді.

Ғылыми жоба: ЖТН AP23485881 «Жайылымдық мал шаруашылығына арналған паразиттерге қарсы фитобиотиктермен байытылған азықтық дәрілік қоспаларды әзірлеу»
Жетекшісі: Жанабаев Асылбек Абдрашитович, ветеринария ғылымдарының кандидаты, профессор

Дереккөз: https://kazatu.edu.kz/kz/pages/nauka/naucnye-proekty-i-programmy
Фото: Istock

«« | »»
Соңғы жаңалықтар