Қазақстан ғылымы

NASA жаңа флагмандық телескопты ғарышқа ұшырды

31.08.2026

8

NASA жаңа флагмандық ғарыш телескопы «Нэнси Грейс Романды» ғарышқа ұшырды. Ұшыру 30 тамыз, жексенбі күні таңертең Кеннеди атындағы ғарыш орталығынан SpaceX компаниясының Falcon Heavy зымыранының көмегімен жүзеге асырылды.

Телескопты әзірлеу он жылдан астам уақытқа созылып, оған 4 миллиард доллардан астам қаржы жұмсалды. Телескоп NASA-дағы алғашқы әйел басшылардың бірі, америкалық астроном Нэнси Грейс Романның құрметіне аталған. Ол 1990 жылы ғарышқа ұшырылған «Хаббл» телескопын жасауға үлкен үлес қосқан.

АҚШ президенті Дональд Трамп жаңа ғарыш телескопы «Ғаламның құпияларын ашуға көмектесетінін» мәлімдеді. «Хаббл» телескопы Ғаламның бұрын болжанғаннан да жылдам кеңейіп жатқанын көрсетсе, «Роман» телескопы қара материя мен қара энергияға қатысты кейбір әлі де шешілмеген жұмбақтарға жауап табуға көмектесуі мүмкін. Олардың пайда болуы әлі күнге дейін белгісіз.

«Романның» көру аймағы «Хаббл» телескопына қарағанда әлдеқайда кең болады. Сондай-ақ ол «Джеймс Уэбб» телескопынан да айтарлықтай кең аумақты бақылай алады. Жерге жақын орбитада орналасқан «Хаббл» 35 жылдық жұмысы барысында ғарыш туралы шамамен 400 терабайт дерек жинаған. Ал «Роман» бір жылдың ішінде шамамен 500 терабайт дерек жинай алады. 2021 жылы ұшырылған және Жерден 1,5 миллион шақырым қашықтықта орналасқан «Джеймс Уэббтің» көру аймағы «Романнан» 50 есе тар.

«Роман» шамамен 100 күн ішінде Жерден 1,5 миллион шақырым қашықтықта орналасқан бақылау нүктесіне жетеді. Жаңа телескоп мыңдаған экзопланетаны анықтап, ондаған мың аса жаңа жұлдызды тіркеуге тиіс.

Жобаның техникалық жетекшісі Дэйв Контент AFP агенттігіне берген сұхбатында: «Бұл бұрын-соңды жасалған астрономиялық нысандардың ең ауқымды каталогы болады және ол бізге Күн жүйесіне ұқсас жүйелердің қаншалықты кең таралғанын түсінуге көмектеседі», – деді. Инфрақызыл көру мүмкіндігінің арқасында «Роман» миллиардтаған жыл бұрын аспан денелері шығарған жарықты тіркей алады. Бұл ғалымдарға іс жүзінде Ғаламның өткеніне үңілуге мүмкіндік береді.

Дереккөз: https://www.dw.com/ru/nasa-zapustilo-novyj-flagmanskij-kosmiceskij-teleskop-roman/a-78564886
Фото: Scientificamerican.com

«« | »»
Соңғы жаңалықтар