Қытай ғалымдары Чанъэ-5 миссиясы арқылы Айдан әкелінген үлгілерден екі жаңа минерал тапты. Бұл минералдар Халықаралық минералогиялық қауымдастық жанындағы Жаңа минералдар, номенклатура және жіктеу комиссиясының тексеруінен өтіп, ресми түрде Magnesiochangesite-(Y) және Changesite-(Ce) деген атау алды.
Бұл Қытай ғалымдары ашқан Ай минералдарының екінші және үшінші түрі болып саналады. Бұған дейін 2022 жылы Changesite-(Y) минералы анықталған еді. Сонымен қатар, бұл – әлем ғалымдары Айдан әкелінген үлгілерден тапқан жетінші және сегізінші минералдар.
Мәліметке сәйкес, Magnesiochangesite-(Y) минералын Уран геологиясы бойынша Бейжің ғылыми-зерттеу институтының аға ғалымы Ли Цзыйин бастаған топ ашқан. Ал Changesite-(Ce) минералын Қытай геологиялық ғылымдар академиясының академигі Хоу Цзэнцянь жетекшілік еткен топ анықтады. Бұл минерал Чанъэ-5 үлгілерінен ғана емес, Қытай аумағына құлаған ай метеоритінен де табылған.
Екі минерал да Ай топырағының өте ұсақ (бірнеше микрометр) бөлшектерінің ішінде кездесетін сирек кездесетін фосфатты минералдар болып саналады. Олардың кристалдық құрылымы ерекше әрі нәзік, әрі Жерде дәл сондай баламасы жоқ.
Бұл минералдар бұрын табылған Changesite-(Y)-мен бірге merrillite тобына жатады. Олар Айда, Марста және астероидтарда жиі кездескенімен, құрамы мен таралуы әртүрлі аспан денелерінде әркелкі болады.
Қытай ғарыш агенттігінің мәліметінше, бұл жаңалықтар Айдың материалдық құрамы, геологиялық эволюциясы және шығу тегі туралы терең зерттеулер жүргізуге маңызды ғылыми дәлелдер береді.
Дереккөз: https://www.chinadailyasia.com/hk/article/632500
Фото: Bastillepost.com