Қазақстан ғылымы

Астрономдар тарихта алғаш рет қара құрдымды видеоға түсірмек

19.01.2026

20

Астрономдар тарихта алғаш рет қара құрдымды видеоға түсіруді жоспарлап отыр. Түсірілім жұмыстары 2026 жылдың көктемінде басталады. Ол оқиғалар горизонты телескопының (Event Horizon Telescope, EHT) көмегімен жүзеге асырылады.

Ғалымдардың назары M87 (Мессье 87) галактикасының орталығындағы аса ірі массалы қара құрдымға бағытталған. Наурыз және сәуір айларында олар оқиғалар горизонтының айналасында айналып тұрған дискіні түсіреді — бұл нүктеден жарық та, материя да шығып кете алмайды. Зерттеушілер бұл бақылаулар галактика орталығынан атқылап шығатын алып газ ағындары — джеттердің қалай пайда болатынын ашуға көмектеседі деп болжап отыр.

Кембридж университетінің астрономия профессоры Сера Маркоффтың айтуынша, бұл түсірілімдер қара құрдымның айналу жылдамдығын өлшеуге мүмкіндік береді. Оның сөзінше, бұл — қазіргі заманғы астрофизиканың ең маңызды мәселелерінің бірі.

 «Бәлкім, біз қара құрдымның айналу жылдамдығын және одан газ ағындарының (струялардың) қалай атқыланып шығатынын тереңірек түсіне алармыз. Бұл — біздің саладағы әлі күнге дейін шешілмеген ең маңызды мәселелердің бірі. Мұндай ағындар бүкіл галактиканың, тіпті оны қоршаған өзге галактикалардың да эволюциясын өзгертуі мүмкін», — деп түсіндірді Маркофф.

Дереккөз: https://www.rbc.ru/life/news/696dd6569a794775bf245472
Фото: Istock
«« | »»
Соңғы жаңалықтар