Корнелл университетінің Ветеринарлық медицина колледжінің зерттеушілер тобы жасушалардың қартаю үдерісінің толық тоқтағанын көрсететін эксперимент нәтижелерін жариялады. Мақала 2026 жылғы 4 қаңтарда Journal of Biological Chemistry журналында жарық көрді.
Биохимия және молекулалық биология саласындағы докторант Шун Эномото жетекшілік еткен ғылыми топ жасушадан тыс везикулалармен жұмыс істеді. Бұл — өлшемі 20 нанометрден 10 микронға дейін жететін микроскопиялық мембраналық құрылымдар. Мұндай бөлшектер жасушалар арқылы бөлініп шығып, жасушааралық кеңістікте айналымда болады.
Эксперимент барысында везикулалар тышқандардың эмбрионалдық дің жасушаларынан алынып, қалыпты дифференцияланған жасушаларға қосылды. Нәтижелер өңделген жасушаларда қартаю үдерісінің тоқтағанын көрсетті: олар бөлінуін және қалыпты қызметін жалғастырды. Ал өңдеуден өтпеген бақылау тобындағы жасушалар өсу қабілетін жоғалтты.
Везикулалардың әсер ету механизмі олардың бетінде орналасқан фибронектин ақуызымен байланысты. Бұл ақуыз бос радикалдар мен антиоксиданттар арасындағы теңгерімсіздік кезінде пайда болатын жасушалық қартаюдың негізгі себебі — тотығу стрессін бейтараптандыратын ферменттердің түзілуін іске қосады.
Молекулалық медицина кафедрасының доценті және зерттеудің теңавторы Марк Антоняк везикулалардың жасушалар жағдайының нашарлауын толықтай болдырмау қабілетін растады. Келесі кезеңде олардың бүкіл ағзаға әсерін тексеру үшін тірі тышқандарға сынақтар жүргізіледі. Сәтті болған жағдайда, команда эмбриондық күйге қайта бағдарламаланған ересек жасушаларды пайдаланып, адам жасушаларында тестілеуге көшеді.
Дереккөз: https://www.ixbt.com/live/science/uchenye-polnostyu-ostanovili-starenie-kletok-s-pomoschyu-vezikul-iz-stvolovyh-kletok_2.html
Фото: Newatlas.com
