Реферат: Мақалада фольклорлық және жарияланған деректердiң негiзiнде қазақтың Таhир ханының билiгi кезiндегi қазақ-қырғыз байланыстары мәселелерi қарастырылады. Мақала авторы Таhир ханның кезiнде қазақ-қырғыз байланыстары жаңа деңгейге көтерiлдi деп тұжырымдайды. Таhир хан қырғыздардың көмегiмен Жатан бекiнiсiн салып, онда қазақ жасақтары бекiнген. Сондай-ақ қазақ-қырғыз әскери одағы құрылып, оның басында Таhир хан тұрды. Осылайша, Таhир хан қазақ-қырғыз әскери одағының жәрдемiмен моғол хандарына қарсы күресiп, қазақтар мен қырғыздардың саяси және экономикалық дербестiгiн сақтап қалды.
Реферат: Мақала тарихшы, көрнектi ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор, қазақ КСР ҒА-ның корреспондент мүшесi, қоғам қайраткерi Ермұқан Бекмахановтың еңбек және өмiр жолына арналған. Е.Бекмаханов - тарихта үлкен iз қалдырған, қазақтың кәсiби тарихнамасын жазған қайсар мiнездi, дарынды тұлға. Ғалымның қазақ тарихы жөнiндегi озық ойларын, ой-тұжырымдары мен еңбектерiн бүгiнгi Тәуелсiз Қазақстан жағдайында терең зерделеу жастарымыздың ой-өрiсiн, ұлттық сана-сезiмiн дамытуға зор ықпалы бар. Бүгiнгi тарихымызды сыни тұрғыдан жан-жақты терең зерттеу арқылы шынайы жазу, бабалардан мирас болған ұлы мұраны қадiрлеу, жас ұрпаққа аманат ету - маңызды iс. Бүгiнде ұлттық тарихымыз бен дәстүрлерiмiздi қастерлеу келешек ұрпақтың өз ұлтына мен мәдениетiне шынайы сүйiспеншiлiктi қалыптастыру өзектi мәселенiң бiрi болып табылады. Е.Бекмахновтың есiмi, оның қалдырған мұрасы ұлттық тарихымыздың жаңа белеске көтерiлуiне, халқымыздың санасын оятуға, жас ұрпақтың туған жерге, оның тарихына деген құштарлығын тәрбиелеуде маңызы зор.
Академик Кеңес Нұрпейiс және оның Отан тарихының дамуына қосқан үлесi
Автор(ы): Дюсенова Н. К.*
Объем документа: C. 210-213
МРНТИ: 03.01.09*
Ключевые слова: движение Алаш*правительство Алаш-Орда*ученый*историк*наука*репрессии*национально-освободительный*
Реферат: Кеңес Нұрпейiсұлы Нұрпейiс - көрнектi ғалым, тарихшы, қоғам қайраткерi, ҚР Ғылым академиясының академигi, ҚР Мемлекеттiк сыйлығының иегерi, Қазақстан ғылымы мен техникасы саласына еңбегi сiңген қайраткер, халық ағарту iсiнiң үздiгi. Ол 500-ден аса ғылыми және ғылыми-көпшiлiк еңбектердiң авторы, олардың iшiнде 20-дан астам монографиялар, оқулықтар мен кiтаптар бар. Ғалымның зерттеу еңбектерi қазақ халқының 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысының тарихына, 1917 жылғы екi төңкерiске, 1918-1920 жылдардағы азаматтық қарсылық көрсетулер тарихына, ұлттық мемлекет құрудағы мәселелерге, саяси қуғын-сүргiн тарихына, ХХ ғасырдағы Қазақстанның қоғамдық-саяси өмiрiне арналған. Академик Кеңес Нұрпейiс отандық тарих ғылымының iргелi ғылыми-тәжiрибелiк мәселелерiн зерттедi. Тарихи сана-сезiм мен тәуелсiз Қазақстанның тарих ғылымын қалыптастыру тұжырымдамасының авторларының бiрi. Зерттеушiнiң ғылыми iзденiстерi кең болды, оған Алаш қозғалысы, Алаш Орда үкiметi, ұлт-азаттық қозғалыстар, ұлттық-мемлекеттiк құрылыс, Қазақстанның ХХ ғасырдағы қоғамдық-саяси өмiрi, аграрлық тарих және тоталитарлық режимнiң саяси қуғын-сүргiндерiне қатысты өзектi мәселелерi кiрдi. Алаштың қоғам қайраткерi, академик өз өмiрiн тарих пен ғылымға арнаған, ол артынан қалдырған мұра бүкiл қазақ елiнiң жүрегiнде мәңгi сақталады.
Реферат: Сексенбаев Онбай Сексенбаевич родился 23 марта 1914 года в селе Кошмамбет Каскеленского (ныне Карасайского) района Алматинской области в семье простого колхозника. Трудное семейное положение с малых лет заставило его работать рабочим колхоза Кошмамбет, на Туркестано-Сибирской железной дороге, в мясо-молочном совхозе -508 Кеминского района Кыргызстана, а затем в Тургенском совхозе Алматинской области.
Институцинализация социальной работы в системе здравоохранения Республики Казахстан
Реферат: В статье рассматривается важная и актуальная тема - институционализация социальной работы в системе здравоохранения Республики Казахстан. Автор статьи затрагивает проблемы неопределенности предмета профессиональной деятельности социальных работников системы здравоохранения, а также соотношение социальной работы как научной теории, учебной дисциплины и практической деятельности. Отмечены институциональные и организационные аспекты практической социальной работы в сфере здравоохранения. В статье автор приводит последние статистические данные по социальным работникам системы здравоохранения и обращает внимание на проблемы социальной работы как количественного, так и качественного характера. Е.Амиргалиев полагает необходимым обсуждение проблем социальной работы системы здравоохранения с широким участием общественности и политической элиты страны. Также в статье автор предлагает пересмотреть роль социальных работников системы здравоохранения для успешной институционализации социальной работы в системе здравоохранения Республики Казахстан.
Развитие трудового законодательства в Казахстане 1918-1922 гг
Реферат: В статье принята попытка раскрыть проблемы юридического и фактического состояния законодательства о труде в первые годы советской власти. Автор доказывает, что трудовое законодательство гарантировало большие свободы и права, но фактически (Де-факто) все было далеко от декларируемого законом. Юридически оно было направлено на формирование коллективного труда, а фактически часто люди были привлечены к общественно - полезному труду. В Казахстане законы осуществлялись в большей мере лишь в городах, численность населения которых была незначительна. Что касается остального населения, составлявшего более 90 процентов, проживающего в сельской местности, то здесь ситуация была другой, существовали иные порядки. Исследуя вопросы о времени отдыха у служащих и рабочих в заданный период следует раскрыть такое понятия как время отдыха или право на отдых. Рассматривая историю развития, и становления советского законодательства нельзя не сказать о времени отдыха, так как оно является неотъемлемом правом любого работающего гражданина.
АҚШ, Ресей және ҚХР-ның Орталық Азиядағы геосаяси мүдделерiнiң салыстырмалы талдауы
Реферат: Мақалада АҚШ, ҚХР және РФ-ның Орталық Азиядағы геосаяси мүдделерiнiң SWOT талдауы берiлген. Талдау барысында жетекшi акторлардың Орталық Азиядағы мүдделер тоғысы, қайшылықтары және осы қайшылықтарды бiр-бiрiне қарсы өздерiнiң аймақтағы позицияларын нығайту үшiн қолдану мүмкiндiктерi ашып көрсетiлген. Сонымен қатар мақалада Ресей, АҚШ және Қытайдың Орталық Азиядағы мүдделерiне ықпал етушi геосаяси концепциялар зерттелген және мүдделер, күштер балансы, мемлекеттiк мүдделердi iске асыру және басқа да ұғымдардың мазмұны ашып көрсетiлген. Бұдан өзге мақалада әлемдiк және аймақтық акторларды Орталық Азия елдерiмен ынтымақтастыққа итермелеп отырған аймақтың геосаяси ерекшелiктерi зерттелген.
Қазақстанға немiстердiң қоныс аударуы (XIX ғ. соңы мен ХХ ғ. басы)
Реферат: Ұсынылып отырған ғылыми мақалада, ХIХ ғасырдың соңғы ширегiнен бастап 1917 жылғы қазан төңкерiсiне дейiнгi уақыт аралығында Қазақстанға немiс этносы өкiлдерiнiң қоныс аудару процесi қарастырылады. Қазiргi таңда Қазақстанда өмiр сүрiп жатқан немiстердiң Қазақстан аумағына ең алғашқы қоныстанушылары ХIХ ғасырдың соңғы ширегiнен бастап көшiп келдi және олар Қазақстанда бiрқатар уездердiң, болыстар мен ауылдардың құрылуына негiз болды. Қазақстанға қоныс аударған немiстердiң орналасу аймақтары мен олардың тұрмыстық жағдайын зерттеу мақаланың басты мiндеттерiнiң бiрi болып табылады.
Қ. И. Сәтбаев және қазақ КСР ғылым академиясының тарихы
Реферат: Бұл мақалада қазақ КСР ғылым Академиясының құрылуы, соның iшiнде қоғамдық ғылымдардың дамуы, жаңа ғылыми зерттеу институттарының ашылуы және олардың отандық ғылымға қосқан үлесi қарастырылған. Ғылым Академиясының құрылуы, оның құрылымы мен ғылыми зерттеу орталықтары туралы баяндалады. Ғылым академиясының ашылуына өз үлесiн қосқан академик Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың елеулi еңбегi мен оның атқарған қызметi туралы айтылады. Сондай-ақ, ғылым Академиясының жаратылыстану және қоғамдық ғылымдар саласындағы зерттеу жұмыстарының дамуы мен оның ғылыми зерттеу институттарының атқарған қызметiне тоқталып өтемiн. Қазақ КСР ҒА құрамында алғаш құрылған астрономия және физика, экономика, тiл бiлiмi, эксперименттiк биология, зоология, өлкелiк патология, Ш.Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография ғылыми зерттеу институттарының атқарған қызметтерi туралы айтылады.
Социокультурная адаптация казахов-репатриантов в Казахстане
Реферат: С середины XX века проблема репатриации стала предметом международного законодательного регулирования и научного анализа. Ее стали рассматривать на международном, постсоветском, казахстанском и региональном уровнях. Как показывает статистика на сегодняшний день, за пределами Республики Казахстан проживает около 4,1 млн. этнических казахов. На территории Республики Казахстан в настоящее время численность казахов составляет 8,13 млн. человек, вся численность казахов в мире составляет более 12,2 млн. человек. Таким образом, каждый третий казах живет за границей. В связи с этим, в данной статье рассказывается о социокультурной адаптации казахов-репат риантов в 60-е годы XX века, которые представляют значительный научный интерес для анализа изменений, происшедших за этот период в их традиционной культуре, языке и самосознании в результате контактов с окружающими их народами и национальными группами. В связи с этим, возникла познавательная потребность концептуального осмысления активизировавшихся этнокультурных миграционных процессов и репатриации, а также проблем социокультурной адаптации этнических групп в Казахстане, но как эти процессы происходили в советском Казахстане.