Реферат: Мал шаруашылығында, соның iшiнде қой шаруашылығында өнiмдiлiк белгiлердiң арасындағы өзара корреляциялық байланысты және оның ауытқу деңгейiн анықтаудың селекциялық асылдандыру жұмыстарында маңызы зор. Корреляциялық байланыстарды анықтау нәтижесiнде асылдандыру жұмыстарының қарқының тездетуге, бағытын анықтауға және экономикалық тиiмдiлiгiн арттыруға болатындығы дәлелденген. Мал асылдандыру жұмысын ойдағыдай жүргiзуге олардың пайдалы қасиеттерi арасында қалыптасқан өзара байланыс корреляция жүйесiн тиiмдi пайдаланудың мәнi зор. Табиғи сұрыптау селекциялық белгiлер арасындағы байланыстың күшеюiн қамтамасыз етедi. Негiзiнен корреляциялық жұптағы белгiлердiң бiрiн басты, екiншiсiн қосалқы белгi ретiнде қарастыру қалыптасқан. Осыған байланысты, бiздер оңтүстiк қазақ мериносының шаруашылыққа өтiмдi белгiсi тiрiлей салмақ пен қырқылған жүннiң сапалық көрсеткiштерi арасындағы корреляциялық байланысты зерттедiк.
Орталық және Солтүстiк-Шығыс Қазақстанның айрықша қорғалатын табиғи аймақтарының афиллофора саңырауқұлақтары: түрлiк және таксондық құрамы, бағалы түрлерiнен штамдар коллекциясын жасау және молекулалық-гендiк верификациялау
Автор(ы): Абиев С. А.*Асилханова Р. З.*Алиева Г. Б.*Тағабаева А.*
Реферат: Қазақстанның орталық және солтүстiк-шығыс аймақтарында орналасқан төрт мемлекеттiк ұлттық табиғи парктердiң территориясынан афиллофора саңырауқұлақтарының 19 түрi анықталды. Анықталған түрлерге таксондық, жүйелiк, экологиялық-трофикалық талдаулар жасалды. Қатты агарлы қоректiк орталарға бөлiнiп алынған штамдарға культуралық-морфологиялық. Сипаттамалар берiлдi. Секвендеу және ДНҚ тiзбегiнiң ITS реттiгiн талдау нәтижесiнде кейбiр түрлердiң идентификациялық дәлдiгi верификацияланды, филогенетикалық туыстық шежiресi жасалып, ол халықаралық Gene Bank қорында сақтаудағы сәйкес түрлердiң ITS реттiгiмен салыстырылды.
Съедобные грибы порядка agaricales особо охраняемых природных территорий Центрального и Северо-Восточного Казахстана: создание коллекции штаммов и их молекулярная идентификация
Автор(ы): Абиев С. А.*Шнырева А. В.*Нам Г. А.*Асилханова Р. З.*Абишева Г.*
Реферат: Всего идентифицировано 94 вида агариковых грибов на территории 4-х Государственных национальных природных парков Кокшетау, Каркаралы, Бурабай и Баянауыл. Были выделены на твердые агаризованные среды и изучены морфолого-культуральные признаки и ростовые параметры мицелия у 57 штаммов из 17 видов агарикоидных съедобных сапротрофов и ксилотрофов. Была проведена молекулярная идентификация Psathyrella candolleana (штамм Psc9) и Pholiota adiposа (Pha4) и сопоставление результатов с данными соответствующих видов, депонированных в Gene Bank.
Изучение факторов, влияющих на развитие коррозионно-опасных бактерий в городском грунте
Автор(ы): Айткельдиева С. А.*Татаркина Л. Г.*Файзулина Э. Р.*Нурмуханбетова А. М.*Баймаханова Г. Б.*
Реферат: Ни одно инженерное сооружение не связано так тесно с окружающей природой, как трубопроводные системы. Большой экономический урон наносят народному хозяйству аварии на трубопроводах. В последние годы приобрело особую актуальность обсуждение вопроса биокоррозии - разрушения кон- струкционных материалов и противокоррозионных защитных покрытий под действием присутствующих в среде микроорганизмов (бактерий, грибов, водорослей, дрожжей). Наиболее опасными микроорганизмами являются бактерии, так как они быстро размножаются и легко приспосабливаются к условиям окружающей среды. Деятельностью микроорганизмов, по мнению ряда авторов, может быть обусловлено от 50 до 80% коррозионных повреждений трубопроводов.
Состояние микроструктуры лимфоидных узелков тонкого кишечника мышей на фоне 30-ти суточного космического полета
Автор(ы): Булекбаева Л. Э.*Ильин Е. А.*Ерофеева Л. М.*Демченко Г. А.*Горчакова О. В.*
Реферат: В статье изложены результаты исследования состояния иммунной ткани пейеровых бляшек тонкого кишечника линейных мышей в условиях 30-ти суточного полета в космос на КА БИОН-М N 1. После полета гистологическими морфометрическими исследованиями выявлено изменение клеточного состава бляшки. Исчезают герминативные центры. Число лимфоцитов и бластов в ткани бляшки не изменилось. Существенно уменьшается число макрофагов, ретикулярных клеток и плазмоцитов. Полученные данные свидетельствуют о снижении иммунитета по клеточному типу.
Республикамыздың ұлттық қазынасының объектiсi-патогендi емес микроорганизмдер коллекциясы
Автор(ы): Джакибаева Г. Т.*Кебекбаева К. М.*Джобулаева А. К.*Әлiмбетова А. В.*Молжiгiтова А. Е.*
Реферат: Мақалада Микробиология және вирусология институтының микроорганизмдер коллекциясы туралы ақпараттар жинақталған. Институттың коллекциясында биологиялық белсендi заттардың продуценттерi болып табылатын эталонды микроорганизмдер культулары бар, олардың негiзiнде медицина, ауыл шаруашылығы мен қоршаған ортаны қорғау үшiн тиiмдiлiгi өте жоғары препараттар жасалынған. Институттың патогендi емес микроорганизмдер коллекциясы, Қазақстандағы ең iрi микроорганизмдер коллекциясының бiрi болып табылатын, сондай-ақ, микроорганизмдер генофондының сақтаушысы ретiнде, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргiзумен қатар, жаңа биотехнологияларды жасау үшiн қызығушылық туды- руда. Қазiргi уақытта коллекцияда бактериялар, актиномицеттер, мицелиальдi және ашытқы саңырауқұлақтарының штаммдары сақталынған. Микроорганизмдердiң коллекциялық қоры лиофилизациялау, криоконсервациялау, және де культураларды қатты қоректiк ортаға мерзiмдi түрде егу ?дiстерiмен сақталынады.
Биосфераның және адамзаттың тұрақты дамуының заманауи концепциялары
Реферат: 1968 жылы ғалымдар мен мамандар Рим клубын ұйымдастырды. Мақсаты: биосферадағы дағдарысты жағдайларды зерттеу, адамзаттың қазiргi және болашақтағы қиыншылықтарын анықтап, проблемалардың шешу жолын белгiлеу. Мақалада олардың зерттеу нәтижелерi келтiрiлген. Қазақстанға төнiп келе жатқан қуаңшылық жағдайдың алдын алу жөнiнде ұсыныстар берiлген.
Необычно раннее начало репродуктивного цикла Podoces panderi ilensis в Южном Прибалкашье -адаптивный отклик единственного эндемика птичьего населения Казахстана на изменяющиеся погодно-климатические условия (Часть III)
Реферат: В статье приводятся результаты зимних исследований в 2006, 2011 и 2013-2014 гг. по изучению особенностей биологии и экологии илейской саксаульной сойки (Podoces panderi ilensis Menzb. Et Schnitn., 1915) - единственного эндемика (на подвидовом уровне) в птичьем населении Казахстана. Выявлены и исследованы факты необычайно раннего начала гнездования этого подвида в первой декаде февраля, что никогда ранее не отмечалось в литературе за всю 101-летнюю историю с момента первого его научного изучения, начиная с 1913 года. Этот подвид, оседло живущий в пустынях северного типа преимущественно в междуречье Иле-Каратал в Южном Прибалкашье - единственной области его обитания, географически изолированной в мозаичном мировом ареале саксаульной сойки, начал гнездиться среди зимы в результате благоприятных предпосылок погодно-климатического фактора, вызванных глобальными изменениями климата (погодного дисбаланса на планете), в частности возникшего тренда в сторону его потепления. Впервые для полевых исследований применялась фотоловушка Reconyx PC900 HyperFire Professional, которая позволила подтвердить фотофактами строительство гнезда среди зимы и определить степень вероятности посещаемости саксаульными сойками произвольно выбранных площадей (1 м2) на постоянном участке обитания в 33 км к востоку-северо-востоку от пос. Караой Балкашского района Алматинской области.
Қызыл мияның дәрiлiк маңызы, кулинарияда пайдалану, өсiру ерекшелiгiн зерттеу
Автор(ы): Жайлыбай К. Н.*Тұйғынбай А. Ж.*
Объем документа: С. 41-46
МРНТИ: 68.35.43*
Ключевые слова: солодка*химический состав*применение в медицине и пищевой промышленности*особенности прорастания семян*выживаемость всходов*
Реферат: Мақалада қызыл мияның химиялық құрамы, тамырын дайындау және сақтау, медицинада, тамақ өндiрiсiнде пайдалану туралы баяндалады. Қызыл мияның тұқымының өнiп шығу мүмкiндiгi төмен, сондықтан тұқымын КН-2 өсу реттегiшiмен өңдеу оң нәтиже бердi.
Балқаш саңырауқұлағы немесе шампиньоны -Agaricus balhaschensis Sam et nam sp. Nov. жiпшелерiне жүргiзiлген жарық микрохимиялық реакциясы
Автор(ы): Иманқұлов М. О.*Елшибаев А.*Сырлыбаев Г. О.*
Объем документа: С. 47-50
МРНТИ: 34.29.15*
Ключевые слова: шампиньон балхашский*флора*цветовые микрохимические реакции*мицелия*культура грибов*составы*полезные ферменты*разные виды грибов*
Реферат: Жұмыстың мақсаты зертханалық жолмен жүргiзу болды. Жұмыстың әдiсi, салыстырмалы, зерттеулер мен болжамды әдiстерден құралды. Жұмыстардың нәтижесi мынадай қорытынды бердi. Қазақстандағы осы саңырауқұлақтың жiпшелер құрамында ферменттер бар болды. Автордың пайымдауынша тексерген жiпше құрылымды бөлiгiнде, пайдалы ферменттер бар екенi белгiлi болады. Автордан алынған нәтижелер көрсеткiшi таксономиялық жүйенi жетiлдiруге арналған. Автордың қортындылары анықтамалар құруда ж?не биологиялық факультеттерiндегi саңырауқұлақтар бөлiмiн оқыту процессiнде қолдануға болады.