С. Г. Агаджановтың Очерки истории огузов и туркмен Средней Азии IХ-ХIII вв. атты еңбегiндегi оғыз мәдениетiнiң зерттелуi
Автор(ы): Қызаева Ж. Б.*
Объем документа: С. 444-448
МРНТИ: 03.61.91*
Ключевые слова: общественный и политический строй*Западно-Тюркский каганат*Центральная Азия*
Реферат: Мақалада С. Г. Агаджановтың Очерки истории огузов и туркмен Средней Азии IХ-ХIII вв. еңбегi негiзге алына отырып, ондағы ғылыми зерттелудiң оғыздардың мәдениетiне қатысты тұжырымдамалары ғана сөз етiледi. Ғалымның 1970 жылы докторлық диссертациясы ретiнде жарық көрген еңбегi кейiнгi жылдарда өз құндылығын жоймай, Орта Азиядағы оғыздар, олардың географиялық жағдайлары, тұрмыстық өмiрi, экономикалық, қоғамдық, саяси құрылымы туралы ең үздiк ғылыми еңбектердiң бiрi болып келе жатыр. 500 жылға жуық уақыттағы Батыс Түрiк қағанатының ыдырауынан бастап, оғыз тайпаларының Сырдария бойындағы мемлекетi, селжұқтардың қозғалысы, ортаазиялық номадтардың оңтүстiкке жаппай ыдырауының себептерiн анықтай келiп, түркмендердiң ерте этникалық тарихы туралы баян етедi. Мақаланың басты мақсаты осы үлкен ғылыми еңбектен оғыз мәдениетiнiң қырларын ашу. Ал оғыз тайпаларының Орталық Азиядағы IХ-ХIII ғасыр аралығындағы мәдениетiне қатысты арнайы еңбектiң жоқ екендiгiн ескерер болсақ, аталмыш зерттеудiң ғылыми маңызы зор екендiгiн бiлемiз.
Айқап журналында жарық көрген қытайдағы қазақтарға қатысты хабарлар мен мақалалардың этнографиялық сипаты
Реферат: Айқап журналында жарық көрген қытайдағы қазақтарға қатысты мақалалар көптеген мазмұнды қамтиды. Оның кейбiрi мақала берушiнiң өз атымен берiлсе, бiр бөлiмi бүркеншiк есiммен басылған. Тақырыптары да әртүрлi. Мәселен, тарихи-этнографиялық, саяси-әлеуметтiк, оқу-ағарту т. б. салаларды қамтиды. Көбiнiң көлемi шағын. Алайда белгiлi бiр деңгейде танымдық, деректiк маңызды рөл атқаратындары баршылық. Мақала барысында журналда жарық көрген үлкендi-кiшiлi материалдарға қысқаша шолу жасала отырып, ерекшелiктерi талданады. Сол арқылы қытайдағы қазақтарға қатысты XX ғасыр басындағы қазақ оқығандарының жазбалары бiр арнаға топтастырылып, жинақталды. Нәтижесiнде кейiнгi зерттеушiлерге дерек қоры ретiнде бағыт-бағдар бередi.
Францияның Шарль де Голль кезiндегi сыртқы саясаты
Автор(ы): Сқақова Қ. А.*
Объем документа: С. 456-462
МРНТИ: 11.25*
Ключевые слова: внешняя политика Франции*Советский Союз*Европейское политическое объединение*
Реферат: Бұл мақалада Францияның 1985-1969 жылдардағы Шарль де Голль кезiндегi Батыс пен Шығыс мемлекеттерiндегi сыртқы саясаты жан-жақты қарастырылған. Мақаланың хронологиялық шеңберi, 1958 жылдан 1968 жылдарды қамтиды, себебi дәл осы жылдары билiк басында генерал де Голльдiң келуiне байланысты Францияның сыртқы саяси бағытының өзгерiсi болады. Мақаланың мақсаты Еуропаның саяси бiрлестiгiн құру жөнiндегi Франция басшысы Шарль де Голльдiң тұжырымдамаларын зерттеу болып табылады, осы қойылған мақсат шеңберiнде келесi нақты мiндеттер шешiледi: - Шарль де Голльдiң АҚШ-тан тәуелсiз саяси одақ құру жөнiндегi бастамалары. - Францияның де Голль тұсындағы сыртқы саясатындағы приоритеттердi анықтау. - Францияның еуропалық Саяси одақты Фрако- герман негiзiнде құру әрекетiне анализ жасау. -Францияның АҚШ-тан тәуелсiз болу мақсатымен Англияның Ортақ нарыққа кiруiне ветто жариялауының себептерi, - 1965-1966 жылдарында Франциямен ЕЭҚ мемлекеттер арасындағы саяси, экономикалық қайшылықтардың негiзгi себептерi қарастырылды.
Реферат: В статье рассматривается история формирования портала электронного правительства в мире. Показана роль портала электронного правительства, которое выполняет важные функции по регулированию информационных отношений между государством и его гражданами и организациями. Прослеживая историю создания электронного правительства, автор определил, что идею электронного правительства и электронной демократии впервые предложили ученые США и Великобритании. В конце XX века многие страны мира столкнулись с необходимостью пересмотра традиционных моделей государственного управления, которые оказались несоответствующими современным условиям. Развитие информационных технологий дало возможность организации более эффективной работы государственных органов, главным образом в области оказания государственных услуг населению. Таким образом, возникло и приобрело свою социальную значимость понятие электронное правительство. Известны три основные модели строительства электронных правительств в опыте различных регионов и стран мира: в Америке, Европе и Азии.
Семей өңiрi қазақтарының тұрмысы Орыс географиялық қоғамы материалдарында
Автор(ы): Еламанова А. С.*
Объем документа: С. 470-475
МРНТИ: 03.61.91*
Ключевые слова: русское географическое общество*Степной край*научный материал*
Реферат: Мақала Орыс географиялық қоғамының Семей бөлiмiнiң ашылуы мен оның материалдарының өлкенiң тарихы мен этнографиясын зерттеудегi маңызын ашуға арналған. Алғаш, тек қызығушылық сипатта жүргiзiлген зерттеу жұмыстары өлкеге қатысты құнды мәлiметтердiң жиналуына кедергi болмағаны анық. Бөлiмнiң зерттеу материалдары әртүрлi экспедициялар барысында жинақталған. Жинақталған ғылыми мәлiметтер, қажеттi өңдеуден өткеннен кейңн ұжым жиналысында баяндалып отырған. Осылайша, аталған мақалада бөлiм жұмысы қорытындыларына жалпы талдау жасалынған. Георгафиялық бөлiм мүшелерi жекелеген бағыттар бойынша, мысалы далалық өлкенiң тарихы мен тұрмысына, тарихи орындарына қатысты материалдар жинақтаса, тау инженерлерi темiржол құрылысы аясын қамтыған. Кейбiр ғалымдар мал шаруашылығының ерекшелiктерiне мән бере отырып, тұрмыс-салт материалдарын жинақтаған. Осы негiзде, автор, Семей бөлiмiнiң ғылыми - зерттеу бағытындағы зерттеулерi Семей губерниясы мен оған жақын аймақтарды толық қамтып, артына тарих пен этнографияға қатысты материалдарды ғана емес, сонымен бiрге геология, география, минералды бастаулар, пайдалы қазбаларға қатысты да мол мұра жинақтап қалдырған
Реферат: Мақалада автор қазiргi Қазақстан аумағында ежелгi замандардан XV ғасырдың ортасына дейiн 20-дан аса мемлекеттер мен мемлекеттiк құрылымдардың болғанын, олардың бәрi елiмiз тарихындағы мемлекеттiктiң даму үрдiсi екендiгiн айта келе, Қазақ хандығы олардың заңды жалғасы деп ой түйедi. Қазақ хандығы өмiр сүрген XV ғ. ортасы мен XVIII ғ. басы аралығындағы тарихи дәуiрдi хандық дәуiр дей отыра, оның өз iшiнде бiрнеше кезеңдерге бөлiнетiндiгiне назар аударады. Әр кезеңге қысқаша сипаттамалар берiп, олардың ең басты ерекшелiктерi мен белгiлерiн атап өтедi. Оның iшiнде Қазақ хандығының құрылуы кезеңiне, оның сатыларына тоқталған. Сондай-ақ хандықтың құрылуының Қазақстан тарихындағы алатын маңызына да көңiл аударады.
Реферат: Мақалада құжаттану ғылыми пәнiнiң қалыптасуы және дамуы тарихы баяндалады. Құжаттану сөзiнiң тұңғыш рет қолданылуы қарастырылған. Құжаттарды дайындау және ресiмдеу талаптарының, заңнамалық, құқықтық негiздерiнiң пайда болуы туралы айтылған. XVIII ғасырдағы Н. Кургановтiң письмовниктерi, И. Сокольскийдiң Кабинеттiк және көпестiк хатшы жинағының маңызы көрсетiлген. Құжаттармен жұмыс жасаудың және рационализациялаудың кеңестiк тәжiрибесi, соның iшiнде Басқару техникасы институтының, iс жүргiзудiң Бiрыңғай мемлекеттiк жүйесiнiң рөлi анықталған. Ең бастысы құжаттанудың нысаны мен пәнi, пәнаралық синтезi, құжаттың функциясын тарихи дерек ретiнде зерттейтiн арнайы тарихи пәндердiң тұтастай циклi: тарихпен, мемлекеттiк мекемелер тарихымен, палеографиямен, сфрагистикамен, геральдикамен, хронологиямен, метрологиямен, дипломатикамен, деректанумен байланыстары ашылған. Құжаттанудың қалыптасуы мен дамуы мәселелерiне арналған ғылыми әдебиеттер мен оқулықтар, оқу құралдары туралы сөз қозғалған.
Источниковедческая характеристика материалов сенаторской ревизии Туркестанского края 1908-1910 гг.
Реферат: В статье раскрывается история утверждения сенаторских ревизий в Российской империи и ревизии Туркестанского края 1908-1910 гг. сенатора графа К. К. Палена. Автор отмечает, что материалы сенаторской ревизии 1908-1910 гг. представляют собой источник по различным проблемам административно-политического устройства и социально-экономической истории Туркестанского края. Введение этих материалов в научный оборот способствует изучению ряда проблем истории Туркестана и, в частности, Семиреченской области. Рассматривая историографию вопроса, автор отмечает, что использование материалов сенаторской ревизии 1908-1910 гг. до недавнего времени не сопровождалось детальным источниковедческим анализом и носило преимущественно иллюстративный характер. Основываясь на уже существующей в литературе классификации и систематизации комплекса материалов ревизии 1908-1910 гг., автор проводит систематизацию материалов сенаторской ревизии, которая позволяет учитывать их специфику, взаимосвязь и научное значение основных разновидностей материалов.
Реферат: В данной статье рассматриваются некоторые аспекты решения проблемы доступа к архивным документам. Реализация принципа публичности архивов раскрывает широкие возможности для складывания свободной от идеологических и политических стереотипов системы, обеспечивающей их доступности. Определяются механизмы открытости архивных учреждений США и ряда европейских стран, а также политики доступа и соотношения конфиденциальной информации и уровней информационно-справочной и исследовательской службы. Отечественным архивным учреждениям необходимо постоянно соотносить их развитие с архивным делом и архивоведением зарубежных стран, проводя объективные исторические сравнения, подчеркивая положительное для архивной сферы Республики Казахстан.
Тенденции в сфере комплектования государственных архивов
Реферат: В статье раскрывается механизм комплектования архивных фондов Казахстана на начальном и современном этапах, критерии, расширившие теоретические и практические возможности научного отбора документов. Показана историография данной проблемы практического архивоведения, а также научно обоснованные критерии определения источников комплектования государственных архивов. Констатируется, что процесс комплектования и экспертиза взаимосвязаны. Отмечается, что содержание архивных фондов напрямую зависит от его комплектования с целью совершенствования качества. Формирование полноценной источниковой базы по истории Казахстана - это одна из задач практического архивоведения, и рассмотрение их тенденций в сфере комплектования архивов очень важная научная постановка проблемы.