Реферат: Мақала Қазақстанның қола дәуiрi тұрғындарының дүниетанымы мен өнерiндегi жылқының рөлiн талдауға арналған. Тақырыпты ашу үшiн бұрын зерттелген жерлеу ескерткiштерiнiң материалдары, сонымен бiрге жартас суреттерiнiң кешендерiндегi жылқы кескiндерi мен ұсақ заттардағы жылқы мүсiндерi қолданылады. Қазақстан территориясындағы археологиялық жинақтарды зерделеу бұрынғы жарияланымдарда тақырып бойынша қалыс қалған кейбiр жайттарды анықтап, өлiктi жылқымен қосып жерлеу мәселесiн жаңаша қарастыруға жағдай жасады. Жылқының кескiндерi қарастырылып отырған кезеңдегi аймақтың бейнелеу өнерiнiң құрамдас бөлiгi ретiнде қаралады. Қашалған суреттер екi белгi бойынша талданады: бейне мен иконография және көрiнiстер мен композиция. Түрлi дәстүрлердiң араласуы жөнiнде, Орталық Азия тұрғындарының үндiеуропалық әлеммен тығыз байланысы туралы тұжырым алдыға тартылды.
Художественный декор глазурованной керамики IX-X вв. Средней Азии
Автор(ы): Дубягина Е. В.*
Объем документа: С. 244-250
МРНТИ: 03.41.91*
Ключевые слова: Средняя Азия*художественное оформление*керамическое мастерство*
Реферат: В статье рассматривается формирование преемственности развития художественной поливной керамики Средней Азии IX-X вв., ее элементы декорирования и орнаментации. Данный период примечателен тем, что на территории Средней Азии с развитием торгово-ремесленных городов в раннеисламское время глазурованная керамика приобретает широкое применение. Сходство поливной керамики на обширной территории свидетельствует о тесных экономических и культурных связях. Города становятся основными генераторами новых художественных стилей. В этот период создаются огромные кварталы мастеров-керамистов, формируются ведущие керамические центры. Этому периоду присуще виртуозное умение мастеров заполнять форму плоскости огромным набором мотивов: пальметты, спирали, цветочки перлов, птицы, животные, рыбы и другие. Среднеазиатская поливная керамика характеризует традиционное ремесленное искусство, позволяя проследить этапы становления и периоды развития, локальные школы особенности художественного декорирования.
Традиционные способы ухода за младенцами у казахов в 1950-1980-е годы
Реферат: В статье рассмотрены способы ухода за грудными детьми у казахов в указанные годы. На основе детального анализа показаны традиции грудного вскармливания, гигиенические процедуры с грудными детьми, приемы убаюкивания и колыбельные песни, бытовавшие в этнической культуре казахов в указанный период. С целью найти общее и особенное проведен сравнительный анализ с подобными традициями других народов.
Об успокоении, лечении и общении с младенцами у казахов в 1950-1980-е годы
Автор(ы): Кульсариева С. П.*
Объем документа: С. 258-263
МРНТИ: 03.61.91*
Ключевые слова: народный способ*досоветский период*младенческий возраст*
Реферат: В статье рассматриваются традиционные приемы успокоения, лечения и общения с младенцами у казахов в период 1950-1980-х годов. Полевой материал был собран в двух областях Казахстана - Алматинской и Кызылординской и г. Алматы, различающихся по этническому составу. Для более ясного представления о сохранности традиций в рассматриваемых приемах приведены некоторые данные из работ досоветского периода о приемах лечения и общения с маленькими детьми.
Батыс ғұн әскерiнiң соғыс өнерi мен қарулануындағы ерекшелiктер
Автор(ы): Түктiбаева М. Е.*Мухажанова Т. Н.*
Объем документа: С. 266-271
МРНТИ: 03.09.23*
Ключевые слова: кочевой образ жизни*политическая и военная активность*Западный род гуннов*
Реферат: Мақалада аты тарихта жауынгерлiк даңқымен, қаталдығымен және халықтардың Ұлы қоныс аударуының басталуына негiз болған көшпендiлiгiмен мәлiм болған ғұн әскерiнiң құрылымы, олардың шабуыл жасағанда немесе қорғанудағы негiзгi құралдары және де ғұндардың соғыс өнерiне қосқан өзiндiк ерекшелiгi мен үлесi жазылды. Батысқа қоныс аудара отырып, Еуропа жерiне жорығы барысында әскери өнерiндегi жаңалығы қарастырылды. Ғұндардың саяси, әскери белсендiлiгiнiң нәтижесiнде, әскери iс талаптарының өзгеруiне сәйкес, көшпелiлер қару жарағында да бiршама өзгерiстер енуi нәтижесiнде, қолданысқа енген олардың жаңа түрлерi мен типтерi сипатталды. Сонымен қатар, соғыс кезiндегi басты құралы жылқы болағанын және Еуразияның бiршама территориясын жаулап ала алуына да маңызды рөл атқарған мықты салт атты әскерiнiң ерекшелiгi көрсетiлдi.
Актуальные проблемы культурного взаимодействия в мусульманской Испании
Реферат: Данная статья посвящена истории Испании в эпоху мусульманского завоевания VIII-XV вв., важнейших социальных и культурных проблем жизни страны. В статье выявляются основные предпосылки, причины и условия, способствовавшие плодотворному взаимодействию культур в мусульманской Испании. В первые века после арабского завоевания одним из центров развития раннесредневековой культуры стала Андалусия. В начале VIII в. завоеватели Испании - североафриканские арабы и берберы, в большинстве кочевники, по культурному уровню стояли не выше испано-римского населения. Но в дальнейшем арабская Испания, вошедшая в комплекс завоеванных арабами стран, восприняла достижения той культуры, которая сложилась в мусульманских странах в результате усвоения и переработки наследия иранской, среднеазиатской, западноримской и византийско-сирийской культур. К тому же культура Андалусии не была культурой замкнутой арабской верхушки, а развивалась в самом тесном взаимодействии с культурой коренного населения Испании. Всеми этими обстоятельствами и объясняется расцвет испано-арабской культуры.
Екiншi дүниежүзiлiк соғыстың басталуына алып келген оқиғалар
Автор(ы): Садықова Р. О.*Өскенбай Е. З.*
Объем документа: С. 280-285
МРНТИ: 03.09.55*
Ключевые слова: мировая война*Советский Союз*экономический и политический кризис*
Реферат: Бұл мақалада II дүниежүзiлiк соғыстың басталуына түрткi болған оқиғалар туралы жазылған. ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы экономикалық және саяси дағдарыстар сияқты әлемдiк оқиғаларды қарастыра отырып жазылған мақала. Халықаралық жүйелер мен келiсiмшарттардың соғысқа қатысушы елдердiң iшкi және сыртқы саясатына, iс-әрекетiне әсерiн көрсеткен. Дағдарыстан әрбiр ел басқа елдердiң есебiнен шығуға, яғни, әлемдi қайта бөлiске салуға тырысқандығын жазған. Сонымен қатар, бiрiншi дүниежүзiлiк соғыста жеңiлген елдердiң Версаль-Вашингтон, Ұлттар Лигасының қойған талаптары мен шектеулерiмен келiспеуi, осы шешiмдердiң ұлт намысына нұқсан келтiрдi деген оймен наразылық келтiре бастап, бұл халықаралық жағдайды нашарлатып жiбергендiгiн айтқан. Сонымен қоса, екi дүниежүзiлiк соғыс арасының тым жақын болу себептерiн де айта кеткен. Аталмыш мақала осы мәселе төңiрегiндегi зерттеушiлерге тың ой алып келуi мүмкiн.
Glimpse of Ao Nagas\' Beliefs and Practices: Аn Outlook of the Traditional Mode of Defensive Tactics in Pre-colonial India
Реферат: The Aos are a major tribe of the Nagaland state located in the North-eastern part of India. Belief in the existence of the Supreme Being is common to most of the tribal people. Therefore, for the Ao Nagas religion become a part of their life and is interwoven in their social life, economic activities, and in their beliefs and rituals. The practice of headhunting was closely connected with these beliefs. Most people misunderstood <headhunting> as mere chopping off a head. However, for the Ao Nagas, headhunting was one of the main necessary defense mechanisms and regulation of the life in a sovereign setting. Headhunting was also associated with masculinity and survival itself as well as a vital source for fertility of crops and women. However, one should keep in mind that the practice is the thing of the past. After the advent of British, they introduced Christianity and the practice of headhunting was abolished.
Вопросы модернизации Китая: ретроспективный обзор первого 1860-1911 гг. и второго 1912-1942 гг. периодов модернизации
Автор(ы): Бектурганова П. Е.*
Объем документа: С. 292-297
МРНТИ: 03.09.55*
Ключевые слова: экспериментальный этап развития*опиумная война*китайский социум*современное индустриальное общество*
Реферат: В статье рассматривается проблема периодизации модернизации Китая. Для правильного понимания современной политики государства и объяснения причин сегодняшних грандиозных достижений Китая модернизацию страны нельзя рассматривать в отрыве от всего процесса трансформации китайского традиционного аграрного социума в современное индустриальное общество и дальнейшую подготовку его к жизни в информационной эре. Ибо это долгий целостный процесс, происходящий уже более ста пятидесяти лет с открытия Китая после опиумных войн, и состоящий из трех больших этапов: 1860-1911 гг. - первый период, 1912-1949 гг. - второй период, 1949-2015 гг. - третий период. Только имея четкое представление того, что конкретно изменялось в китайском социуме на каждом этапе модернизации и что он приобретал в результате данных обновлений, можно адекватно оценить поступательные успехи модернизации Китая в целом.
The main causes of the Soviet Union attack in Afghanistan
Реферат: The Soviet intervention in Afghanistan was a costly and, ultimately, pointless war. Historical hindsight has made this evident. However, exactly why the Red Army wound up in direct military conflict, embroiled in a bitter and complicated civil war - some 3000 kilometres away from Moscow - is a point of historiographical uncertainty. The evidence available suggests that geopolitical calculations were at the top of the Kremlin\'s goals. These were arguably to deter US interference in the USSR\'s \'backyard\', to gain a highly strategic foothold in Southwest Asia and, not least of all, to attempt to contain the radical Islamic revolution emanating from Iran. The subsidiary goal of the invasion was to secure an ideologically-friendly regime in the region. The Soviet-Afghan War was one of the turning points of the late Cold War.